bydlić
Old Polish
Etymology
Borrowed from Old Czech bydliti. By surface analysis, bydło + ić. First attested in the 14th century.
Verb
bydlić impf
- to dwell, to reside, to live
- Synonym: mieszkać
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter], Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 100, 9:
- Me (pro ne) bødze bidlicz (non habitabit) pozrzod domu moiego, ien czini pich
- [Nie będzie bydlić (non habitabit) pośrzod domu mojego, jen czyni pych]
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter], Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 83, 11:
- Wibral iesm odrzuczon bicz w domu boga mego wøczey, nisz bidlicz w przebitczech grzesznicow (habitare in tabernaculis peccatorum)
- [Wybrał jeśm odrzucon być w domu Boga mego więcej, niż bydlić w przebytcech grzesznikow (habitare in tabernaculis peccatorum)]
- to stay, to live
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter], Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 36, 28:
- Czin dobre y bidli na weki wekom (et inhabita in saeculum saeculi)
- [Czyń dobre i bydli na wieki wiekom (et inhabita in saeculum saeculi)]
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter], Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 134, 21:
- Blogoslawony pan s Zyon, gen bydly w Gervzalem (qui habitat in Jerusalem)
- [Błogosławiony Pan z Syjon, jen bydli w Jeruzalem (qui habitat in Jerusalem)]
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter], Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 36, 31:
- Prawi bidlicz bødø na zemi y przebiwacz bødø na weky wekom na ney (iusti... hereditabunt terram et inhabitabunt... super eam)
- [Prawi bydlić będą na ziemi i przebywać będą na wieki wiekom na niej (iusti... hereditabunt terram et inhabitabunt... super eam)]
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter], Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 54, 7:
- Oddalil iesm se *beszocz y bidlil iesm na pusczi (mansi in solitudine)
- [Oddalił jeśm sie bieżąc i bydlił jeśm na puszczy (mansi in solitudine)]
- 1937 [Second half of the 15th century], Józef Birkenmajer, editor, Bogarodzica dziewica. Analiza tekstu, treści i formy, number C, Warsaw:
- Wszysczy szwyaczy..., nam grzesnim spomosczye, bysmy s vamy bydlily
- [Wszyscy święci..., nam grzesznym spomożcie, bysmy z wami bydlili]
- to live according to some laws, to act, to behave
- Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa, page 187:
- Mimo to wszytko aże do tego czasu albo wieku, jenże wszytki grzechy może przyjąć, w zakonie bydlił (propterea usque ad hanc aetatem, quae omnia solet capere peccata, in legis observatione permansit)
- [Mimo to wszytko aże do tego czasu albo wieku, jenże wszytki grzechy może przyjąć, w zakonie bydlił (propterea usque ad hanc aetatem, quae omnia solet capere peccata, in legis observatione permansit)]
- 1483, Satyra na leniwych chłopów, line 1:
- Chitrze bydlą s pany kmyeczye
- [Chytrze bydlą z pany kmiecie]
- to be a serf to [+ pod (instrumental) = to whom]
- 1895 [1448–1450], Franciszek Piekosiński, editor, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, page 80:
- Bądzely ten sbyek... groszy czynyl poszedzączim rolą kakekole, pan, poth ktorym bidly, ... prawo... ma vczynycz (dominus, sub quo degerit, ... ius... poscentibus ministrare)
- [Będzieli ten zbieg... grozy czynił posiedzącym rolą kakiekole, pan, pod ktorym bydli, ... prawo... ma uczynić (dominus, sub quo degerit, ... ius... poscentibus ministrare)]
- to hold an office
- 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 74:
- Gdy ktho bydly w nagyemnym woytowszthwe
- [Gdy kto bydli w najemnym wojtowstwie]
Derived terms
nouns
- bydlący
verbs
- bydlić w prawie impf
References
- B. Sieradzka-Baziur, editor (2011–2015), “bydlić”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.